Historia

Monsun

Monsun jest to najbardziej znany ludzkości układ wiatrów, który zmienia swój kierunek na odwrotny w zależności od pory roku. Możemy rozróżnić dwa rodzaje tego typu wiatrów: monsun letni z pogodą deszczową, która jest związana z niskim ciśnieniem nad lądem oraz wysokim ciśnieniem nad morzem, a także monsun zimowy z pogodą suchą, która spowodowana jest wysokim ciśnieniem nad lądem i niskim ciśnieniem nad morzem.

W monsunach istnieje jedna, bardzo prosta definicja, która wskazuje całą prawdę. W monsunie letnim, zwanym inaczej – morskim, wiatr wieje ze strony morza w stronę lądu, a w monsunie zimowym, którego nazywamy lądowym, wiatr wieje ze strony lądu do morza.

To właśnie tego typu wiatry zostają wykorzystywane przez ludzi w różnych celach. Na terenach, które mają dostęp do morza, często monsuny są używane w celach rolniczych i gospodarczych, a konkretniej pomaga nawadniać dane obszary uprawne.

Monsuny są bardzo przydatne człowiekowi, ze względu na właściwości opadów wywoływanych przez ten wiatr.

Wymieranie szczepów

W przyrodzie dochodziło i dochodzi nie tylko do powstawania, ale także do wymieraŹnia gatunków (ekstynkcji). Wymieranie jest zjawiskiem naturalnym i zazwyczaj pozostaje mniej więcej w równowadze ze specjacją (oznacza to, że w danym okresie liczba gatunków w biosferze utrzymuje się na stałym poziomie, a w poszczególnych ekosystemach dochoŹdzi do zastępowania starych gatunków przez nowe). Zdarzały się jednak epizody znacznie podwyższonego tempa wymierania, prowadzące do zauważalnego zubożenia różnorodŹności biologicznej. Nazywamy je wielkimi wymieraniami. W dziejach Ziemi wyróżniono pięć wielkich wymierań, które spowodowały wyginięcie co najmniej połowy gatunków (możliwe, że świat stoi u progu szóstego, tym razem spowodowanego przez człowieka), i wiele mniejszych. Do wymierań dochodzi z różnych przyczyn. Mogą je powodować kosmiczne katastrofy, na przykład 65 milionów lat temu upadek planetoidy lub komety w rejonie dzisiejszej Zatoki Meksykańskiej i półwyspu Jukatan pozostawił krater kilkuŹsetkilometrowej średnicy i zapoczątkował wymieranie kończące erę mezozoiczną. Inną przyczyną wielkich wymierań są epizody szczególnie intensywnego wulkanizmu, pozostaŹwiające olbrzymie pokrywy bazaltowe o powierzchni milionów kilometrów kwadratoŹwych.

Zima

Zima to najbardziej kontrowersyjna pora roku. Jedni ją bowiem uwielbiają, inni zaś wręcz nienawidzą. Ma to związek oczywiście z pojawianiem się w mroźnej zimie śniegu, który zasłania wszystkie ulice, ale też pola i górskie szczyty. Daje to okazję to wielu rozrywek, z których korzystanie możliwe jest wyłącznie w zimie. Wśród nich warto wspomnieć oczywiście o jeździe na nartach – szczególnie o zjazdach z górskich stoków, a także o jeździe na łyżwach na sztucznych bądź naturalnych lodowiskach. Jazda taka może mieć charakter typowej rekreacji, bądź sportu. Jednym z mistrzów zimowych sportów jest nasz rodak – skoczek narciarski Adam Małysz. Zima to oczywiście również Boże Narodzenie, na które dzieci czekają zawsze z niecierpliwością. Boże Narodzenie to bowiem choinka, prezenty i mnóstwo smakołyków. Wkrótce po Bożym Narodzeniu przychodzi natomiast Sylwester, czyli ostatni dzień w roku, oraz Nowy Rok, co również jest okazją do wspaniałej zabawy. Mimo to wiele osób, szczególnie w miastach, ma do zimy żal za to, że wszędzie jest chlapa i na miasto trzeba wychodzić w kurtkach, szalikach i czapkach.